Arsimi për ardhmëri të qëndrueshme: AZHQ në Ballkanin Perëndimor

Education for Sustainable Futures: ESD in the Western Balkans

Origjina e fondeve

Rockefeller Brothers Fund with co-financing from EuropeAid and the Kosovan Ministry of Education, Science and Technology

Emri i klientit/dhuruesit

Rockefeller Brothers Fund

Vlera e projektit në total

EUR 1,200,000

Date

Dhjetor 2012 – Maj 2017

Vendet përfituese

Kosovo* | Montenegro | Serbia

Numri i stafit

20

Më 20 dhjetor 2002, Rezoluta 57/254 mbi Dekadën e Arsimit të Përbashkët të Kombeve të Bashkuara për Zhvillimin e Qëndrueshëm (ESD) (2005-2014) u miratua nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara (Sesioni i 57-të). Për të lehtësuar zbatimin e kësaj strategjie në rajonin e UNECE, u propozua Dekada e UNECE për Strategjinë e Përhershme (2004-2014). Strategjia u strukturua sipas gjashtë shtyllave: 1) Hulumtime mbi programet arsimore; 2) Përshtatja, ndryshimi dhe rishikimi i kurrikulave të bazuara në hulumtim; 3) Ngritja e kapaciteteve për mësuesit; 4) Zhvillimi i mjeteve didaktike; 5) Rrjetëzimi përmes rrjeteve formale dhe joformale të ESD; dhe 6) Promovimi i ESD-së. Të gjitha projektet e shumta të zbatuara për zbatimin e kësaj strategjie, ndoqën një qasje pak a shumë, duke u fokusuar vetëm në një ose dy shtylla të strategjisë. Ekipi i projektit REC përfundoi se një qasje e tillë nuk ishte mjaftueshmërisht gjithëpërfshirëse për të sjellë ndryshime institucionale dhe se e vetmja mënyrë për të arritur këtë do të ishte të punonte në zbatimin e të gjashtë shtyllave të strategjisë. Kështu u arrit financimi dhe mbështetja politike për programin.

Objektivi i përgjithshëm i programit ishte të kontribuonte drejtpërdrejtë në arritjen e Qëllimeve të Zhvillimit të Qëndrueshëm të OKB-së, duke siguruar ngritjen e kapaciteteve për programin universal të kuadrit "Transformimi i botës sonë: Agjenda 2030 për Zhvillim të Qëndrueshëm", e miratuar nga Kombet e Bashkuara Asambleja në shtator të vitit 2015. Po ashtu kërkoi që të kontribuojë në Planin e Veprimit Global të UNESKO-s për EZHQ, të miratuar në vitin 2013, duke theksuar Prioritetin e Veprimit Fusha 1: "Avancimi i politikës: EZHQ-ja kryesore në të dyja politikat e arsimit dhe zhvillimit të qëndrueshëm për të krijuar një mjedis të përshtatshëm për ESD dhe për të sjellë ndryshime sistemore. "Gjashtë shtyllat e Strategjisë së UNECE për EZHQ (2004-2014) janë përdorur si kornizë për zbatimin gjithëpërfshirës të EZHQ në nivel rajonal.

Theksi kryesor i programit ishte në integrimin e koncepteve dhe ideve të zhvillimit të qëndrueshëm në reformat më të gjera arsimore që po zhvillohen aktualisht në Ballkanin Perëndimor. Ky objektiv është kritik, pasi vendet e synuara po kërkojnë të harmonizojnë legjislacionin e tyre arsimor me qasjen e të nxënit të bazuar në rezultate, duke u miratuar nga shumë vende evropiane. Komuniteti Europian po njeh gjithnjë e më shumë rëndësinë e mësimit të bazuar në rezultate, i cili është mbështetur kryesisht në fushën e arsimit të lartë si pjesë e Procesit të Bolonjës. Arsimi i bazuar në rezultate nënkupton që kur programet janë planifikuar, rezultatet e dëshiruara të mësimit identifikohen dhe merren parasysh në formulimin e atyre planeve. Përmbajtja e kursit, aktivitetet mësimore dhe vlerësimi janë të dizajnuara për të qenë në përputhje me arritjen e rezultateve të dëshiruara të mësimit. Rezultatet e të mësuarit zhvillohen dhe pastaj operacionalizohen përmes zhvillimit të kurrikulave. Për të arritur një zhvillim të qëndrueshëm, studentët duhet të ndryshojnë sjelljen e tyre shoqërore, prandaj përdorimi i qasjes së mësimit të bazuar në rezultate në zhvillimin e qëndrueshëm. Programi synonte të ndryshonte rrënjësisht sjelljen e nxënësve përmes zhvillimit dhe funksionalizimit të kurrikulave, ngritjes së kapaciteteve për mësuesit dhe zhvillimit të materialeve didaktike për të ndihmuar në përmbushjen e nevojave të mësuesve dhe studentëve. Problemet e sotme mjedisore kërkojnë jo vetëm mënyra të reja të të menduarit, por edhe mënyra të reja të ndërveprimit me mjedisin. Programi dha një kontribut të drejtpërdrejtë në këtë qëllim.

aktivitetet u grumbulluan në gjashtë kategori, duke ndjekur gjashtë shtyllat e Strategjisë së UNECE për EZHQ (2004-2014):

Vlerësimi i standardeve aktuale arsimore, programeve dhe metodologjive të aplikuara në fushën e ESD-së.
Zhvillimi, ndryshimi dhe përmirësimi i kurrikulave bazuar në rezultatet e hulumtimit.
Zhvillimi, përmirësimi dhe promovimi i materialeve didaktike si Green Pack dhe Green Pack Junior për të plotësuar kurrikulat arsimore të miratuara rishtazi.
Organizimi i programeve të trajnimit për mësuesit e shkollave dhe edukatorët me qëllim promovimin e ESD-së.
Shkëmbimet ndërkombëtare të ekspertëve për punën dhe aktivitetet kombëtare të ESD-së.
Promovimi i ESD në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.
 

Vlerësimi i ESD-së në legjislacionin dhe kurrikulat kombëtare

Në secilin nga vendet e synuara është kryer një analizë gjithëpërfshirëse e kurrikulës ekzistuese arsimore dhe janë bërë rekomandime konkrete për ndryshimin, ndryshimin dhe përshtatjen e kurrikulave bazuar në rezultatet e hulumtimit.

 

Përmirësimi, ndryshimi dhe adaptimi i kurrikulës bazuar në rezultatet e hulumtimit
 

Në Malin e Zi u identifikuan tema ndër-tematike për zhvillim të qëndrueshëm për shkollat ​​parashkollore, fillore dhe të mesme, si dhe lëndët e arsimit të përgjithshëm në arsimin profesional dhe u miratuan zyrtarisht.
Në Serbi, 599 rezultate mësimore të lidhura direkt ose indirekt me zhvillimin e qëndrueshëm u identifikuan për secilën fushë lëndore në kurrikulat e reja kornizë serbe për arsimin fillor dhe të mesëm; Janë identifikuar 252 rezultate mësimore të lidhura drejtpërdrejt ose tërthorazi me zhvillimin e qëndrueshëm për 18 lëndë të shkollave të mesme dhe lëndë të përgjithshme të arsimit në shkollat ​​profesionale; dhe 347 rezultate mësimore të lidhura drejtpërdrejt ose tërthorazi me zhvillimin e qëndrueshëm janë zhvilluar për 16 lëndë në shkollat ​​fillore. Instituti për Avancimin e Arsimit, mësuesit e shkollave dhe ekspertët e REC ishin të angazhuar drejtpërdrejt në zhvillimin dhe miratimin e rezultateve të të nxënit.
Në Serbi, kërkesat për zhvillim të qëndrueshëm janë zhvilluar dhe miratuar për Rregulloren për Avancimin e Ekspertizës Profesionale dhe Performancës së Shkollave në Serbi për arsimin fillor dhe të mesëm.
Në Kosovë *, rezultatet e të nxënit në lidhje me zhvillimin e qëndrueshëm janë formuluar për Kurrikulën Bërthamë I dhe Kurrikulën Bërthamë II.
Në Kosovë *, tema ndër-lëndore që lidhen me zhvillimin e qëndrueshëm janë formuluar për Kurrikulën II Bërthamë.
Në Kosovë *, një paragraf shpjegues për zhvillimin e qëndrueshëm u përfshi në kuadër të kurrikulave kornizë.
 

Zhvillimi, përmirësimi dhe promovimi i produkteve arsimore të reja dhe ekzistuese
 

Zhvillimi i Green Pack Junior në Mal të Zi dhe Serbi.
Përmirësimi i Pakos së Gjelbër për t'u lidhur me standardet arsimore në Kosovë *, Serbi dhe Mal të Zi.
Zhvillimi i "Si të përdorim paketën e gjelbër" për kurrikulat serbe.
Zhvillimi i një udhërrëfyesi për temën ndër-lëndore për mësuesit në shkollat ​​fillore dhe të mesme në Malin e Zi.
Zhvillimi i një manuali për ESD për Kosovën *.
Zhvillimi i një moduli online për zhvillimin e qëndrueshëm për Serbinë.
Zhvillimi i një manuali të praktikave më të mira për mësuesit për zbatimin e rezultateve të mësimit të zhvillimit të qëndrueshëm në kurrikulën.
Zhvillimi i një versioni në internet të Green Pack Serbia.
Zhvillimi i një versioni në internet të Green Pack Junior Montenegro.
 

Organizimi i programeve të trajnimit për mësuesit e shkollave dhe edukatorët për promovimin e ESD

Në Serbi

Rezultatet e të nxënit u pilotuan në 41 shkolla praktike dhe 122 shkolla pilot për mbi 10,000 mësues, dhe u krijua një modul online për zhvillimin e qëndrueshëm.
Janë mbajtur 50 trajnime për Green Pack dhe Green Pack Junior.
Dy trajnime mbi planifikimin ndër-tematikë u mbajtën duke përdorur tema të zhvillimit të qëndrueshëm.
Në Kosovë *

Janë mbajtur 40 trajnime për Green Pack dhe Green Pack Junior.
U zhvilluan 15 kurse për zhvillim të qëndrueshëm dhe lidhje të saj me kornizën e re të kurrikulit të Kosovës.
U mbajtën 10 trajnime për tema ndër-lëndore dhe rezultate të nxënies lidhur me zhvillimin e qëndrueshëm.
Në Malin e Zi

Janë mbajtur 30 trajnime për Green Pack dhe Green Pack Junior.
Do të zhvillohet një program trajnimi për drejtorët e shkollave të mesme mbi temat e reja të ndër-lëndëve dhe do të zhvillohen dy trajnime.
Do të zhvillohet një program trajnimi për temat e reja të ndër-lëndëve për drejtorët e shkollave fillore dhe do të zhvillohen pesë trajnime.
5 trajnime për mësuesit e shkollave parafillore për tema ndër-lëndore që lidhen me zhvillimin e qëndrueshëm.
5 trajnime për mësuesit e shkollave fillore për tema ndër-lëndore që lidhen me zhvillimin e qëndrueshëm.
5 trajnime për mësuesit e shkollave të mesme për tema ndër-lëndore që lidhen me zhvillimin e qëndrueshëm.
5 trajnime për mësuesit e shkollave profesionale për tema ndër-lëndore që lidhen me zhvillimin e qëndrueshëm.
 

Shkëmbimi i ekspertëve ndërkombëtarë mbi punën dhe aktivitetet kombëtare të ESD-së

Ekspertët e nivelit të lartë kishin një mundësi për të shkëmbyer përvojat mbi gjendjen e ESD-së në vendet e tyre përkatëse në një takim të mbajtur në nëntor të vitit 2015 në Malin e Zi.

Promovimi i AZHQ
 

Një seri televizive kombëtare u zhvillua në Paketën e Gjelbër në Malin e Zi.
Një ngjarje e nisjes për Green Pack Junior u mbajt në Malin e Zi.
Një Komitet për EZHQ në Kosovë * është themeluar me pjesëmarrjen e Ministrisë së Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, Ministrisë së Shëndetësisë, Asociacionit të Komunave të Kosovës, Qendrës Rajonale të Mjedisit dhe Ministrisë së Mjedisit.
Një ngjarje promovuese u mbajt në Kosovë *, në të cilën ekspertë të nivelit të lartë nga ministritë e përfshira paraqitën rezultatet e reformave arsimore përmes ESD-së.
Një njoftim ambasadorësh ishte planifikuar në Serbi lidhur me bashkëpunimin REC me Ministrinë e Arsimit për të reformuar kurrikulat arsimore në përputhje me konceptet dhe idetë e zhvillimit të qëndrueshëm.

  • Ndërtim kapaciteti
  • Transferimi i njohurive
  • Ndërtimi i institucioneve